شمس الدين حافظ
431
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
347 - « زهى توفيق » مقامِ امن و مىِ بىغش و رفيقِ شفيق * گرت مدام ميسر شود زهى توفيق جهان و كارِ جهان جمله هيچدرهيچ است * هزار بار من اين نكته كردهام تحقيق دريغ و درد كه تا اين زمان ندانستم * كه كيمياىِ سعادت ، رفيق بُود رفيق به مأمنى رو و فرصت شمر غنيمتِ وقت * كه در كمينگه عمرند قاطعانِ طريق بيا كه توبه ز لعل نگار و خندهء جام * تصوريست كه عقلش نمىكند تصديق اگرچه موى ميانت به چون منى نرسد * خوش است خاطرم از فكرِ اين خيالِ دقيق حلاوتى كه ترا در چَهِ زنخدان است * به كُنهِ آن نرسد صدهزار فكر عميق اگر به رنگِ عقيق است اشكِ من ، چه عجب * كه مُهرِ خاتمِ چشم من است همچو عقيق به خنده گفت كه حافظ غلامِ طبعِ توأم * ببين كه تا به چه حدّم همىكند تحميق * توضيحات : مقام امن ( جاى آسوده ) مى بىغش ( شراب خالص ) رفيق شفيق ( دوست مهربان ) زهى توفيق ( چه كاميابى بزرگى ) هيچدرهيچ ( عدم يا ناچيز ) تحقيق ( جستجو - دريافتن ) مأمن ( جاى امن ) قاطعان طريق ( دزدان راه ، حراميان ) نگار ( يار - محبوب ) تصوريست ( حكايت - خيال و پنداشت ) عقل ( خرد ) تصديق ( باور - درست شمردن ) موى ميان ( كمر محبوب كه نازك و باريك است ) خاطر ( انديشه - خيال ) حلاوت ( شيرينى ) كنه ( عمق - ژرفا ) رنگ عقيقى ( رنگ سرخ ) چه عجب ( جاى تعجب نيست ) مهر خاتم ( مهر انگشتر ) طبع ( سرشت ، قريحه - استعداد شعرى ) تحميق ( باب تفعيل - گول زدن ، نادانى ) معنى بيت ( 9 ) ( يار خندان به من گفت : اى حافظ نوكر استعداد شاعرانه تو مىباشم ، نگاه كن كه تا چه اندازه مرا گول مىزند ، نادان مىداند كه چنين سخنانى را باور مىكنم ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 2 و 3 و 4 و 5 به ترتيب فرمايد : ( گيتى و مقام آن همگى ناچيز و در حكم نيستى است من هزار مرتبه اين حقيقت را دريافتهام ) ( جاى بسى تأسف است كه تا اين لحظه درك نكرده بودم كه اكسير خوشبختى انسان ، دوست همراه و يار موافق است ) ( به جاى امن و راحتى روى بياور و وقت را كه چون كالايى مىباشد به دست دزد روزگار و ايام نسپار ، آگاه باش كه غمها و رويدادهاى ناگوار ، قصد هجوم دارند و بر زندگانى تو دزدانه كمين كردهاند ) ( شتاب كن كه توبه كردن از بوسيدن لب لعل يار و ديدار دهان خندان جام تصورى است كه عقل آن را قبول ندارد و درست نمىداند ) خود تفسير كنيد . 2 - وقت را از دست ندهيد زيرا رقيبان در راهند پس با سرعت عمل ، دقت و فعاليت حركت كنيد تا پيروز شويد . 3 - خيلى به پست و مقام و مال اهميت مىدهيد و براى رسيدن به آنها تلاش مىكنيد ، جنابعالى كه دوستان خوب ، زندگى خوب و محبوب فراوان داريد ، بهترين بخت دنيا را داريد پس دست از لجاجت و خودسرى برداريد و قدرى عاقلانه به زندگى نگاه كنيد و از دوست افيونى و ناباب حتما دورى گزينيد و در كارها بر خداوند توكل كنيد . 4 - يكمرتبه زمان را از دست دادهايد ، پس توجه كنيد كه ديگر فريب نخوريد ، ملاقات مهمى در پيش داريد كه مبارك است ، سفرى خوش و هديهاى زيبا و ملاقاتى مهم روى خواهد داد ، از مسافر جنابعالى خبرهاى خوشى خواهد رسيد ، اگر مىخواهيد دوستى و محبت در دلتان جاى گيرد و بيرون نرود به مدت 7 شب متوالى با حضور قلب و معنى از سوره مباركه « النساء » آيهء 125 تا 6 آيه بعد از آن را بخوانيد . 5 - به زودى انقلاب و حركتى كلى روى خواهد داد كه همه چيز شما را زير و رو خواهد كرد پس مغرور نباشيد .